Αρχαία Μέγαρα

Ιστορία

Η σύγχρονη πόλη των Μεγάρων κατέχει τη θέση της ομώνυμης αρχαίας πόλης, που υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά και πνευματικά κέντρα της αρχαίας Ελλάδας. Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των Μεγάρων, που κατοικήθηκαν από τους Προϊστορικούς Χρόνους, διαδραμάτισαν η κατάληψή τους από τους Δωριείς και η σύμμειξη αυτών με τους παλαιότερους κατοίκους της περιοχής. Η ιστορική διαδρομή της πόλης-κράτους των Μεγάρων χαρακτηρίστηκε από μεγάλη ρευστότητα στην πολιτειακή ταυτότητα και τις πολιτικές επιλογές. Στην προσπάθειά τους να διασφαλίσουν τα οικονομικά συμφέροντά τους, τα Μέγαρα ανήκαν άλλοτε στην αθηναϊκή και άλλοτε στην πελοποννησιακή συμμαχία. Η καίρια γεωγραφική θέση της πόλης, τα λιμάνια της, Νίσαια στον Σαρωνικό (περιοχή Πάχης) και Πηγαί (Παγαί) στον Κορινθιακό (Αλεποχώρι), η ίδρυση μεγαρικών αποικιών (τον 8ο και τον 7ο αι. π.X.) στη Σικελία (Μέγαρα Yβλαία) και στην Προποντίδα (Xαλκηδών, Βυζάντιον κ.ά.) συντέλεσαν στη μεγάλη οικονομική ανάπτυξη των Μεγάρων. Γύρω στο 635 π.Χ. ο Θεαγένης ανέτρεψε το καθεστώς των ευγενών και εγκαθίδρυσε τυραννία. Οι αριστοκρατικοί κύκλοι των Μεγάρων υπέσκαψαν την εξουσία του προστάτη των τεχνών Θεαγένη και τον ανέτρεψαν το 580 π.Χ. Η ένταση στις σχέσεις των Μεγάρων και της Αθήνας τον 5ο αι. π.Χ., που οφειλόταν σε πολιτικούς και, κυρίως, οικονομικούς λόγους, κορυφώθηκε το 432 π.Χ. με την εφαρμογή του Μεγαρικού ψηφίσματος, που είχε δυσμενέστατες συνέπειες στην εμπορική δραστηριότητα των Μεγάρων και αποτέλεσε μια από τις βασικές αιτίες για την έναρξη του Πελοποννησιακού Πολέμου (431 π.Χ.). Η πόλη κατακτήθηκε το 307 π.Χ. από το Δημήτριο τον Πολιορκητή και το 146 π.Χ. από τους Ρωμαίους, καταστράφηκε δε οριστικά από τους Γότθους το 395 μ.Χ. Τα Μέγαρα ήταν η πατρίδα, μεταξύ άλλων, του μαθητή του Σωκράτη και ιδρυτή της Μεγαρικής Σχολής Φιλοσοφίας, Ευκλείδη, του ελεγειακού ποιητή Θέογνη, του αρχιτέκτονα και μηχανικού Ευπαλίνου.

Η ονομασία Μέγαρα διατηρήθηκε από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα και μόνο στο Μεσαίωνα απαντάται ο τύπος "Μάγαρα". Οι γραπτές μαρτυρίες διασώζουν πολλές διαφορετικές εκδοχές για την ονομασία της πόλης. Ο Παυσανίας, καταγράφοντας την άποψη των Μεγαρέων, τη συσχετίζει με τα "μέγαρα", τα ιερά της Δήμητρας, τα οποία έφτιαξαν για πρώτη φορά όταν βασιλιάς ήταν ο Καρ, γιος του Φορωνέα, προς τιμή της θεάς, η λατρεία της οποίας ήταν πανάρχαια. Ο Ηρόδοτος και ο Στέφανος ο Βυζάντιος αποδίδουν την ονομασία στον ήρωα Μεγαρέα, γιο του Ποσειδώνα. Η τελευταία ερμηνεία απηχούσε και τις αντιλήψεις των Βοιωτών, σύμφωνα με τον Παυσανία, αφού ο Μεγαρέας που κατοικούσε στην Ογχηστό, ήρθε με στρατό Βοιωτών και βοήθησε τον βασιλιά των Μεγάρων Νίσο στον πόλεμο κατά του βασιλιά της Κρήτης Μίνωα. Σκοτώθηκε όμως στην μάχη και θάφτηκε στην πόλη, η οποία πήρε το όνομά του. Πρωτύτερα η πόλη ονομαζόταν Νισαία.

Διαβάστε περισσότερα εδώ.

Νεότερη και πρόσφατη Ιστορία

Στα Μέγαρα εγκαταστάθηκαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 Μικρασιάτες από το Μελί Ερυθραίας και δημιούργησαν τον οικισμό Μελί. Επίσης σε ανάμνηση του ναού του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στο Μελί Ερυθραίας, έκτισαν τον ομώνυμο Ναό στο Μελί Μεγάρων, όπου φυλάσσεται και η εικόνα του Αγίου φερμένη και αυτή από τους πρόσφυγες ως κειμήλιο.

Προωθητικά Σποτ Δήμου Μεγαρέων

Πληθυσμιακή Εξέλιξη

ΈτοςΠληθυσμός οικισμούΜεταβολήΠληθυσμός ΔήμουΠυκνότητα
1971 17584 - -  
1981 20,814 +3230/+16.7% 21,245 73.4/km²
1991 20,403 -411/-1.97% 25,061 77.8/km²
2001 23,032 +2,629/+12.89% 28,195 87.5/km²

Τοπονύμια Μεγάρων

Βουρκάρι Μεγάρων

  • Αγία Τριάδα
  • Αιγειρούσες (Παγαί)
  • Αλεποχώρι
  • Βένιζα
  • Βλυχάδα
  • Ελατιάς
  • Κινέτα 
  • Κοτσιναρέα
  • Κουμίνδρι
  • Λάκκα Καλογήρου
  • Λούμπα
  • Μάζι
  • Μελί
  • Μυρίνι
  • Πάχη
  • Πευκενέας
  • Στίκας
  • Του Ντόσκουροι το Βράχος
  • Μαζαράτσι
  • Πέραμα
  • Αρμύρες (Περάματος)
  • Μεγάλο Πεύκο 
  • Καρδατάς
  • Πογιούρισμα (Απογύρισμα)
  • Κακή Σκάλα 
  • Βλυχό
  • Κόκκινα 
  • Νεράκι
  • Λούτροπυργος
  • Καβελλάρης
  • Πανόραμα

Οι Ναοί των Μεγάρων

Τα Μέγαρα διαθέτουν ένα πολύ μεγάλο αριθμό ξωκλησιών, παρεκκλησίων και πολλά από αυτά με τεράστια πολιτιστική αξία. 

Τα ξωκλήσια των Μεγάρων

Τα ξωκλήσια των Μεγάρων είναι διασκορπισμένα στα βουνά και στον κάμπο. Το παλαιότερο είναι η Γέννηση του Χριστού που χρονολογείται στον 11ο αιώνα. Συνολικά είναι 28.

  1. Αγία Παρασκευή (Πηγαδάκι)
  2. Άγιος Αθανάσιος (Περιοχή Αγ. Βαρβάρας
  3. Άγιος Γεώργιος (Βασιλικού)
  4. Άγιος Γεώργιος (Πάχης)
  5. Άγιος Γεώργιος (Όρκος)
  6. Άγιος Δημήτριος (Καρδατάς)
  7. Άγιος Ιωάννης Θεολόγος ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ,
  8. Άγιος Ιωάννης Νηστικός (Ντόσκουρη)
  9. Άγιος Κωνσταντίνος (Βένιζα)
  10. Άγιος Κωνσταντίνος (Κουλουριώτικο Μονοπάτι)
  11. Άγιος Νικόλαος
  12. Άγιος Νικόλαος (Άκρες)
  13. Άγιος Νικόλαος (Κινέτα)
  14. Άγιος Νικόλαος (Πάχη)
  15. Άγιος Νικήτας
  16. Άγιος Παντελεήμων (Καβελλάρης)
  17. Άγιος Σπυρίδων (Χάνι)
  18. Άγιος Στέφανος
  19. Άγιος Χαράλαμπος (Κινέτα)
  20. Άγιοι Σαράντα
  21. Γέννηση του Χριστού (Χριστός)
  22. Ευαγγελιστής Λουκάς
  23. Ζωοδόχος Πηγή (Αλεποχώρι)
  24. Ζωοδόχος Πηγή (Πηγαδάκι)
  25. Μεταμόρφωση του Σωτήρος (Αλεποχώρι)
  26. Όσιος Εφραίμ (Καβελλάρης)
  27. Παναγία Ελεούσα (Αγιαλέουσα)
  28. Προφήτης Ηλίας (Πηγαδάκι)

Τα μοναστήρια των Μεγάρων

  • Ιερό Μετόχι Αγίας Βαρβάρας
  • Ιερά Μονή Αγίας Παρασκευής (Μάζι)
  • Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας
  • Ιερά Μονή  Αγίου Βλάσση
  • Ιερά Μονή Αγίου Ιωάννου Μακρινού
  • Ιερά Μονή Παναγίας Γαλακτοτροφούσας
  • Ιερά Μονή Παναγίας Κυπαρισσιώτισας & Αγίου Ιεροθέου

Παρεκκλήσια των Μεγάρων

Παναγίτσα Πάχης Μεγάρων

Τα παρεκκλήσια των Μεγάρων απαριθμούνται σε 15. Τα 14 βρίσκονται στην πόλη των Μεγάρων και ένα βρίσκεται στην Πάχη.

  1. Άγιος Αθανάσιος
  2. Άγιος Αντώνιος
  3. Άγιος Γεώργιος
  4. Άγιοι Έξι Μάρτυρες
  5. Άγιος Ελευθέριος ΑΓΙΟΥ ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ
  6. Άγιος Ιωάννης Γαλλιλαίος (Χορευταράς)
  7. Άγιος Ιωάννης (Καστανέων)
  8. Άγιος Νικόλαος
  9. Άγιοι Τέσσερις Μάρτυρες
  10. Γεννέσιο Θεοτόκου (Παναγίτσα)
  11. Γεννέσιο Θεοτόκου (Πάχη)
  12. Γέννηση του Χριστού
  13. Μεταμόρφωση του Σωτήρος
  14. Προφήτης Ηλίας
  15. Υπαπαντή του Χριστού

Οι ενορίες των Μεγάρων

  • Κοίμηση της Θεοτόκου (Μητρόπολη)
  • Αγία Παρασκευή
  • Άγιος Δημήτριος
  • Άγιος Ιωάννης Θεολόγος (Μελί)

Η Πάχη

Πάχη Μεγάρων

Η Πάχη είναι χωριό της Δυτικής Αττικής του Δήμου Μεγαρέων. Βρίσκεται νότια των Μεγάρων, στις ακτές του Σαρωνικού κόλπου, απέναντι από την Σαλαμίνα. Στην θέση της Πάχης βρισκόταν, στην αρχαιότητα η αρχαία Μεγαρική πόλη, Νίσαια. Η Πάχη έχει πληθυσμό σύμφωνα με την απογραφή του 2001, 331 κατοίκους. Η Πάχη βρίσκεται απέναντι από το νησί Ρεβυθούσα, που είναι τα εργοστάσια του Φυσικού Αερίου Αττικής. Διαθέτει αρκετές ψαροταβέρνες και καφετέριες, που κάνουν κυρίως δουλειά τα σαββατοκύριακα. Βόρεια της υπάρχει ο λόφος του Άι Γιώργη, που στην κορυφή του υπάρχει το ομώνυμο εξωκλήσι. Στην Πάχη επίσης υπάρχει το εξωκλήσι του Άι Νικόλα. Απέναντι της είναι δύο νησιά, το Μικρό και Μεγάλο νησί της Πάχης, στο οποίο, έχουν δωμάτια οι Προσκόποι.

Οι κάτοικοι του ασχολούνται κατά κύριο λόγο με την αλιεία.

Πατήστε εδώ για να δείτε ένα εκπληκτικό βίντεο εναέριας λήψης της Πάχης.

Πηγές:

  • Ιστορία των Μεγάρων (istoriatonmegaron.blogspot.gr)
  • Διακοπές (diakopes.gr)
  • Wikipedia
  • Tamegara.blogspot.gr